Šta tačno znače šifre poremećaja u razvoju u detinjstvu

Svetska zdravstvena organizacija publikuje šifrarnik mentalnih poremećaja koji se koristi u celom svetu kao vodič za dijagnostikovanje, te je time olakšana komunikacija između stručnjaka iz različitih zemalja.

Jedanaesta revizija Međunarodne klasifikacije bolesti (ICD-11), stupila je na snagu 1. januara 2022. godine, ali su i dalje u upotrebi šifre mentalnih poremećaja Desete revizije (ICD-10), piše zelena učionica.

U Tabeli 1 date su šifre kategorija u okviru mentalne retardacije (stari naziv koji se više ne koristi) tj. poremećaja intelektualnog razvoja ili intelektualne ometenosti (novi naziv), prema poslednjim revizijama.

Tabela 1

Poslednje revizije klasifikacionog sistema sa pripadajućim šiframa

U Tabeli 2 date su šifre kategorija u okviru poremećaja iz spektra autizma (PSA), prema poslednjim revizijama. U novoj ICD-11 dogodilo se isključivanje dotadašnjih definisanih podtipova ovog poremećaja (pervazivni, tj. sveprožimajući poremećaji razvoja: dečiji autizam, atipični autizam, dezintegrativni poremećaj u detinjstvu, Aspergerov sindrom i pervazivni poremećaj razvoja, neoznačen) i formiranje jednog jedinstvenog stanja koje je definisano nivoom funkcionalne podrške koja je potrebna pojedincu. PSA karakterišu socijalno-komunikacioni deficiti i restriktivni, repetitivni i stereotipni obrasci ponašanja, interesovanja i aktivnosti.

Tabela 2

Izmena termina i dijagnostičkih kategorija vezanih za PSA

Kao učestalu dijagnostičku kategoriju u okviru ICD-10 treba pomenuti Mešovite specifične poremećaje razvoja (F83) koji podrazumevaju postojanje mešavine specifičnih razvojnih poremećaja govora i jezika, sposobnosti za školovanje i motoričkih funkcija, u kojoj nijedan poremećaj ne dominira da bi predstavljao glavnu kliničku sliku. Isto tako, često pojavljujuća je i grupa poremećaja označena u ICD-10 kao hiperkinetički poremećaji (F90), a u ICD-11 definisana kao poremećaj pažnje i hiperaktivnost (Attention deficit/hyperactivity disoreder – ADHD) (6A05). Simptomi ADHD-a uključuju nepažnju (nemogućnost zadržavanja fokusa), hiperaktivnost (višak pokreta koji se ne uklapaju u konkretne okolnosti) i impulsivnost (ishitrena dela koja se događaju u trenutku bez razmišljanja).

BONUS VIDEO: Jelena Đoković: Šta me je privuklo konceptu svesnog roditeljstva